????? ??? ?????? ? ?????



فلوژیستون

 

فلوزیستون یا فلوژیستون از واژه یونانی phlox یا phlogistos به معنی

آتش، آتشگیر و یا مایه‌ی آتش گرفته شده است. قضیه این نظریه از این قرار

است که بِشِر شیمیدان و پزشک آلمانی در سال 1669 میلادی نظریه‌ای

درباره‌ی سوختن ارائه داد. وی در کتاب خود (subterranca physica)

سه اصل یا عنصر اساسی را در همه مواد نام برد که عبارت بودند از، 1-

جوهر یا خاک ثابت ، اصل جامد بودن، 2- اصل مایع بودن و جوهر آتشگیر یا

روغنی 3- اصل آتشگیری. بر طبق این نظریه، همه مواد سوختنی کم‌و‌بیش

جوهر آتشگیر یا روغنی دارند که هنگام سوختن آزاد شده و خاکستر به جا

می‌گذارد. خاکستر به جا مانده ترکیبی از دو عنصر دیگر می‌باشد. در سال

1703،شاگرد بِشِر، اشتال، تفسیری مشروح درباره‌ی کارهای بشر نوشت و با

اصلاحاتی در آن نظریه‌ی معروف فلوژیستون را ارائه نمود. در سال 1723

کتابی به نام مبانی شیمی در زمینه فلوژیستون منتشر کرد. اشتال، جوهر آتشگیر

یعنی اصل دوم نظریه‌ی بشر را فلوژیستون نامید. به نظر او هر ماده سوختنی از

دو جزء آهک یا خاکستر و فلوژیستون تشکیل یافته است. فلوژیستون جزء بسیار

سبک، بی‌بو، بی‌طعم و ... قابل انتقال به ماده سوختنی است. هر چه ماده سبک‌تر

و اشتعال‌پذیرتر باشد، مقدار فلوژیستون بیشتری دارد. هنگامی که ماده‌ای

می‌سوزد، فلوژیستون آزاد می‌شود و آهک یا خاکستر، که امروزه اکسید نامیده

می‌شود، به جای می‌ماند. موادی مانند زغال، نفت و ... سرشار از فلوژیستون

هستند. گاز اشتعال پذیر همان فلوژیستون است. تفاوت هر ماده با ماده دیگر در

میزان آهک آن است. اما فلوژیستون در همه مواد فلوژیستون‌دار یکسان است.

 

اشتال و طرفداران نظریه فلوژیستون کوشیدند تا فرآیندهای مهمی چون سوختن،

اکسیداسیون، تشکیل آب، اثر اسیدها بر فلزات و غیره را که در آن زمان بحث

علمی روز و مساله برانگیز بود، بر اساس این نظریه توجیه کنند.

 

برای مطالعه بیشتر در این مورد می‌توانید به کتاب « تاریخ مختصر علم شیمی»

تالیف آقایان دکتر محمد رضا ملاردی و سید رضا آقاپور مقدم، انتشارات مدرسه

مراجعه فرمائید.




:: برچسب‌ها: فلوژیستون, فلوزیستون, بِشِر, اشتال
نویسنده : پوریا عصمتی
تاریخ : پنجشنبه ٢٢ تیر ۱۳٩۱
نقل قول ()